Su – Enerji – Gıda Bağı: Orta Doğu’nun Su Sorununa Tümleşik Bir Yaklaşım

Categories: Dialogue Snapshots - TR

Raporu indir…

Orta Doğu ve Kuzey Afrika (MENA) bölgesinde nüfus artışı, sosyo-ekonomik kalkınma, güvenlik sorunları, kentleşme ve çevresel tahribat yüzünden su sistemleri ciddi bir sıkıntıyla karşı karşıya. Bu sorunlardan bazıları Hollings Center’ın Mayıs 2014 Mayıs’ında gerçekleşen Yapayalnız: Orta Doğu Su Sorununa Çözüm Arayışı adlı diyalog konferansında tartışıldı. Orta Florida Üniversitesi Prens Mohammad bin Fahd Stratejik Araştırma ve Çalışmalar Programı (PMBF) ortak sponsorluğuyla yapılan diyalog toplantısı bazı tavsiyelerle sona erdi. Bu tavsiyeler arasında, daha fazla teknoloji ve araştırma ihtiyacı, uluslararası işbirliği anlaşmalarına daha fazla destek, bir kaynak olarak su üzerine daha fazla eğitim geliştirilmesi ve tarım gibi ekonomik sektörlerde önemli reformlar gerçekleştirmek vardı.

Hollings Center bu konferansın devamında, MENA bölgesinde bugün ve gelecekte yaşanacak kalkınmayla bağlantılı önemli sorunların çözümü için ‘Su Enerji Gıda (SEG) bağı’ (SEG nexus) olarak bilinen tümleşik bir yaklaşım benimsedi. Su politikalarına üzerine tartışmalar 2000’li yıllara kadar genellikle kalkınmayla bağlantılı diğer konulardan bağımsız olarak gelişti. Bugün, dünya birbiriyle bağlantılı bir dizi karmaşık sorunla karşı karşıya ve bunların birçoğu su, enerji ve gıda meseleleriyle doğrudan ilintili sorunlar. Tahminlere göre 2050 yılına gelindiğinde tüm dünyada enerji talebi iki misli artarken gıda ve su talebi de yüzde 50 artacak. Potansiyel fırsatları, bazılarından feragat edilmesi gereken seçenekleri ve sinerjileri anlamak ve giderek büyüyen kaynak talebine cevap verebilecek tümleşik çözümler geliştirmek için bu üç sektör arasındaki dinamikleri ve bağlantıları anlamak gerekiyor. SEG yaklaşımının eleştirilecek yönleri olsa da, su, enerji ve gıda güvenliğiyle ilgili sorunlarla uğraşırken giderek daha çok değerlendirilen bir strateji olmaya başlıyor.

Su sorunuyla daha fazla ilgilenmek ve enerji ve gıda gibi diğer sorunlarla birlikte değerlendirmek için Hollings Center, PMBF ve Washington’daki Körfez Arap Ülkeleri Enstitüsü ile birlikte 19-26 Mayıs 2016 tarihleri arasında Birleşik Arap Emirlikleri’nin Abu Dabi şehrinde üç günlük bir konferans düzenledi.  Katılımcıların vardığı kayda değer sonuçlarından bazıları şunlar:

  • Orta Doğu ve Kuzey Afrika’da SEG bağı fikrinin uygulanması mümkündür. Bu fikrin hangi bağlamlarda uygulanacağı uygun olarak değerlendirilerek ve topluluğu doğru biçimde dahil ederek, SEG bağı kavramı gelecekte kaynak yönetimi için faydalı bir araç olabilir.
  • Başta zengin ülkelerde olmak üzere, su, enerji ve gıda talebindeki artıştan kaynaklanan kayda değer zorluklar olsa da bunlar üstesinden gelinemeyecek durumda değil. Daha az finansal kaynağa sahip ülkeler için yerel ve ulusal düzeydeki kaynak sorunlarını çözmek için SEG bağı fikrini uygulamaya başlayabilecekleri birçok kolay sonuç elde edilebilir seçenek mevcut.
  • Katılımcılar bölgedeki ülkelerde ve yörelerde SEG bağı yaklaşımını uygulamak için yukarıdan aşağı, aşağıdan yukarı ve ortadan dışarı doğru yaklaşımların benimsenmesi çağrısı yaptılar. SEG bağı kavramının başarıyla uygulanması için her üç yaklaşımın da kullanılması gerekiyor.
  • Uluslararası topluluk su, enerji ve gıdayı güvenlik konusu haline getirirken (güvenlikleştirirken) dikkatli olmalıdır. Bu kaynakları güvenlik çerçevesinde değerlendirmek sorunları gidermek için gereken ilgi ve kaynakları kendine çekecek olsa da, öz yeterlilik ve egemenlik gibi tartışmaların SEG bağı fikrinin uygulanmasının önünde engel oluşturması gibi istenmeyen yan etkileri bulunuyor.
  • Veri toplamak ve altyapıyı güçlendirmek için metalaştırma ve maliyet telafi modelleri faydalı yöntemler olabilir. Ancak, kullanıcıya bir maliyet yaratılacaksa bu şeffaf bir biçimde yapılmalıdır; yoksa halkın tepkisini çekme riski vardır.
  • Bilgi ve veri paylaşımı geliştirilmelidir. Yalnızca bu durum için ve hükümetler arasında değil, akademik ve sivil toplum kurumları arasındaki paylaşımlar da gelişmelidir.

Raporu indir